Choroby kręgosłupa

CHOROBA ZWYRODNIENIOWA

Choroba zwyrodnieniowa (dyskopatie, przepukliny krążków międzykręgowych, stenozy kanału kręgowego, niestabilności, kręgozmyki)

Kręgozmyk

Jest to przemieszczenie kręgów wraz z całym odcinkiem kręgów wyżej leżących ku przodowi w stosunku do kręgu położonego niżej. Powstaje wskutek istnienia szczeliny łuku kręgowego w miejscu połączenia wyrostków stawowych górnego i dolnego lub bez szczeliny w skutek zaawansowanych procesów degeneracyjnych. Kręgozmyk najczęściej występuje w dolnym odcinku kręgosłupa lędźwiowego. W wyniku tego procesu dochodzi do niestabilności kręgosłupa i naciągnięcia struktur nerwowych. Bardzo często kręgozmykowi towarzyszy uszkodzenie dysku na tym samym poziomie; powstaje dyskopatia degeneracyjna

Choroba objawia się bólami promieniującymi do kończyn dolnych, nasilającymi się przy siadaniu i wstawaniu. W późniejszym czasie dochodzą trudności w poruszaniu się chorego z uwagi na ucisk na korzenie nerwowe. Leczenie polega na przywróceniu stabilności kręgów na drodze zachowawczej lub operacyjnej.

W skrajnych przypadkach kręgozmyk może przybrać formę spondyloptozy, kiedy trzon przemieścił się o całą długość, blaszki graniczne sąsiednich kręgów nie mają w ogóle lub mają tylko znikomy kontakt ze sobą. Jest to najcięższa forma choroby, powodującą nie rzadko istotne ubytki neurologiczne, ból kręgosłupa nie tylko w okolicy patologii, ale też w odległych częściach kręgosłupa oraz nieprawidłową sylwetkę.

NOWOTWORY, INFEKCJE, URAZY KRĘGOSŁUPA

Deformacje kręgosłupa

Skoliozy u małych dzieci i młodzieży (dorastających); idiopatyczne (o nieustalonej przyczynie), wrodzone (inaczej kostnopochodne, wynikające z wad i nieprawidłowości ukształtowania się kręgów kręgosłupa), nerwowo mięśniowe (u pacjentów cierpiących na choroby układu nerwowego lub mięśni; np. mózgowe porażenie dziecięce, dystrofie mięśniowe), hiperkifozy (ch Scheuermanna).

Skolioza idiopatyczna młodzieńcza

Skolioza jest rozwojowym zniekształceniem kręgosłupa i tułowia. Przyczyna schorzenia jest nie do końca poznana, najprawdopodobniej związana z nieprawidłowym napięciem mięśniowym lub kontroli centralnego układu nerwowego nad nimi. Charakter zniekształcenia jest trójwymiarowy: w płaszczyźnie czołowej występuje wygięcie boczne kręgosłupa, w płaszczyźnie strzałkowej – zaburzenie fizjologicznej kifozy piersiowej lub lordozy lędźwiowej, a w poprzecznej – rotacja osiowa kręgów. Deformacja rozwija się jednocześnie we wszystkich trzech płaszczyznach (torsja kręgosłupa). Choroba pojawia się w okresie wzrastania kręgosłupa. W początkowym okresie możliwa jest spontaniczna ewolucja zarówno w stronę powiększenia zniekształcenia, jak i jego ustępowania lub stabilizacji. Przekroczenie pewniej wielkości prowadzi do nieodwracalnej progresji. Okresy progresji odpowiadają okresom szybkiego wzrastania kręgosłupa.

Wskazania do operacyjnej korekcji skoliozy należy w każdym przypadku ustalać indywidualnie w zależności od rodzaju skrzywienia, jego dotychczasowej progresji, wieku i dojrzałości biologicznej chorego.

Do podstawowych wskazań należą:

progresja skoliozy,
duże wartości kontowe skoliozy sięgające 45-50° według Cobba i więcej,
niższe, sięgające 40° wartości konta Cobba ze współistniejącą hipokifozą lub lordozą w części piersiowej kręgosłupa,
względy kosmetyczne, a wśród nich głównie dążenie do odtworzenia symetrii tułowia i klatki piersiowej,
zaburzenia neurologiczne i dolegliwości bólowe współistniejące nieleczoną skoliozą u osób dorosłych.

WSPARCIE CHIRURGICZNE

Ostrzyknięcia kręgosłupa

(ostrzyknięcia epiduralne, ostrzyknięcia stawów międzykręgowych pod kontrolą usg)

Ostrzyknięcia korzeni nerwowych, epiduralne, stawów międzywyrostkowych – są to iniekcje mieszaniny leku znieczulającego miejscowo (np. Bupiwakaina) z lekiem sterydowym (np. DepoMedrol, Diprophos) wykonywane cienką igłą pod kontrolą obrazu usg lub rentgenowskiego niekiedy wymagająca podania kontrastu opartego o jod celem weryfikacji właściwej pozycji igły. Zastrzyk ten ma na celu zmniejszenie dolegliwości a także potwierdzenie lokalizacji bólu. Wykonuje się je w przypadku dolegliwości bólowych spowodowanych miejscowym uciskiem lub podrażnieniem korzenia lub bólami pochodzenia stawowego obrębie kręgosłupa.

Kwalifikacje i planowanie leczenia operacyjnego skoliozy

[systemy rosnące kręgosłupa (w tym pręty magnetyczne, standardowe, typu Shilla, modulacja wzrostu (VBT), korekcje skolioz i usztywnienia kręgosłupa z dostępów tylnych oraz przednich]

Do podstawowych wskazań należą:

progresja skoliozy,
duże wartości kontowe skoliozy sięgające 45-50° według Cobba i więcej,
niższe, sięgające 40° wartości konta Cobba ze współistniejącą hiperkifozą, hipokifozą lub w części piersiowej kręgosłupa,
względy kosmetyczne, a wśród nich głównie dążenie do odtworzenia symetrii tułowia i klatki piersiowej,
zaburzenia neurologiczne i dolegliwości bólowe współistniejące nieleczoną skoliozą u osób dorosłych.

Przydatne linki:

Odbarczenie kanału kręgowego, mikrodyscektomia.

Polega na uwolnieniu uciśniętych nerwów lub rdzenia kręgowego przez krążek międzykręgowy oraz inne tkanki okoliczne. Celem leczenia jest: zmniejszenie dolegliwości bólowych, szczególnie kończyny, w mniejszym stopniu kręgosłupa, czasem poprawa funkcji neurologicznej.

Zwykle zabiegi te wykonywane są zwykle metodami minimalnie inwazyjnymi, przez małe nacięcia skóry na plecach (3-4 cm) z użyciem mikroskopu operacyjnego. Po zlokalizowaniu poziomu chorego przy pomocy fluoroskopii (rtg), po dotarciu do kręgosłupa usuwane są zwykle fragmenty łuków kręgowych, wyrostków stawowych sąsiadujących kręgów. Po dotarciu do kanału kręgowego zlokalizowany zostanie korzeń nerwowy, przepuklina oraz inne struktury potencjalnie uciskające nerw(y) lub worek oponowy i zostają również usunięte.

Biopsja.

Pobranie fragmentu kości lub tkanek do badania celem ustalenia rozpoznania. Zwykle wykonywane w znieczuleniu miejscowym.

Wertebroplastyka.

Cementowanie trzonów kręgów – podanie cementu kostnego do złamanego lub zmienionego patologicznie trzonu kręgu celem jego wzmocnienia, zmniejszenia dolegliwości bólowych oraz powstrzymanie postępu deformacji kręgu. Cement podawany jest poprzez wprowadzoną igłę do trzonu kręgu przez małe nacięcie skóry na plecach w znieczuleniu miejscowym.

Stabilizacja kręgosłupa nasadowa.

Wprowadzenie metalowych (zwykle wykonane z tytanu i/lub stopu cobalt- chrom) śrub oraz łączących ich prętów do kręgosłupa poprzez cięcie skórne na plecach unieruchamiające kręgi Celem jest unieruchomienie, prawidłowe ustawienie kręgów, korekcja deformacji a z czasem wytworzenie zrostu kostnego między operowanymi kręgami.

Stabilizacja międzytrzonowa kręgosłupa TLIF/PLIF.

Jest to usunięcie krążka międzykręgowego i wprowadzenie w jego przestrzeń implantu wykonanego z metalu lub tworzywa sztucznego. Celem zabiegu jest uzyskanie zrostu kostnego między trzonami kręgowymi w prawidłowym ustawieniu a poprzez odtworzenie wysokości przestrzeni między trzonami pośrednio zmniejszenie ucisku na nerwy lub rdzeń kręgowy.

Małoinwazyjna stabilizacja TLIF, (MIS TLIF).

Z kilku centymetrowych dwóch nacięć skórnych na plecach (zwykle 3-6cm), przy pomocy fluoroskopii (rtg) wprowadzone zostaną śruby przez nasady do trzonów kręgosłupa. Z tych samych nacięć przy pomocy mikroskopu, zostanie usunięty krążek międzykręgowy oraz założony implant międzytrzonowy między sąsiadujące trzony, w miejsce po dysku. Wprowadzone zostaną 2 pręty łączące śruby po każdej stronie.

Przezskórna stabilizacja nasadowa.

Procedura wykonywana jest poprzez kilka nacięć skórnych 1-2 cm, bez odłuszczania mięśni przykręgosłupowych. Stosowana jest zwykle w przypadku złamań, infekcji lub nowotworów kręgosłupa. W tej metodzie nie dochodzi zwykle do zrostu kostnego kręgosłupa, a implanty nierzadko wymagają usunięcia po wygojeniu (zwykle 1-2 lata od operacji).

Dyscektomia/korporektomia szyjna z dostępu przedniego.

Operacja polegająca na usunięciu szyjnego krążka międzykręgowego/trzonu poprzez poprzeczne lub podłużna cięcie skórne na szyi (3-5cm). Zabieg ten usuwa/zmniejsza ucisk na rdzeń kręgowy lub korzenie nerwowe oraz stabilizuje kręgosłup. Stosowana w przypadku ucisku struktur nerwowych lub niestabilności kręgosłupa szyjnego na podłożu zwyrodnieniowym lub po urazach. Odcinku szyjnym po dyscektomiach z dostępu przedniego, wszczepia się implanty nieruchome (ACDF) lub wszczepienie protez ruchomych krążków międzykręgowych.

Stabilizacje międzytrzonowe z dostępów przednich (ALIF), skośnych (OLIF), bocznych (XLIF, LLIF).

Procedura usunięcia krążka międzykręgowe zwykle wiążące się z założeniem implantów między trzonami doprowadzając do zrostu tych trzonów. Dostępy te wymagają przejścia przez jamę brzuszną, stosowany jest dostęp pozaotrzewnowy lewostronny, cięcia skośne 5-8cm na boku tułowia (OLIF, XLIF, LLIF) lub powyżej pojenia łonowego (ALIF).